Angielski brytyjski vs amerykański

Angielski brytyjski czy amerykański? Różnice w wymowie, pisowni i słownictwie

Colour czy color? Flat czy apartment? Jeśli uczysz się angielskiego, prędzej czy później natknąłeś się na tę rozbieżność i zastanawiałeś się, która forma jest „poprawna‟. Krótka odpowiedź: obie. Sprawdź jak angielski brytyjski vs amerykański może się różnić.

Czy istnieje język amerykański?

To jedno z najczęściej wpisywanych pytań i warto odpowiedzieć na nie wprost. Nie istnieje osobny język amerykański – amerykańska odmiana języka angielskiego (American English, w skrócie AmE) to wariant tego samego języka, który powstał na skutek wiekowej izolacji geograficznej i różnych wpływów kulturowych.

Podobnie ma się rzecz z angielskim brytyjskim (British English, BrE) – to wariant, który rozwinął się na Wyspach Brytyjskich i jest używany jako punkt odniesienia w większości podręczników europejskich. Oba warianty są w pełni zrozumiałe dla użytkowników z drugiej strony Atlantyku, choć różnice mogą bywać zaskakujące.

Różnice w pisowni – najważniejsze przykłady

Pisownia to obszar, gdzie różnice są najbardziej przewidywalne. Większość z nich wynika z XIX-wiecznych reform, które przeprowadził Noah Webster, tworząc słownik języka amerykańskiego.

Różnice w słownictwie – te same rzeczy, inne nazwy

To tutaj różnice są najbardziej odczuwalne w codziennej rozmowie. Wiele słów, które po obu stronach Atlantyku opisują dokładnie tę samą rzecz, brzmi całkowicie inaczej.

Różnice w wymowie – akcent brytyjski a amerykański

Wymowa to obszar, w którym różnice są najbardziej słyszalne — i najczęściej wyszukiwane. Oto najważniejsze zasady różniące oba akcenty:

1. Wymowa litery „r‟ (rhoticity)

Angielski amerykański jest rhotyczny — litera „r‟ jest wyraźnie wymawiana w każdej pozycji w słowie, również na końcu (car, water, letter). W standardowym akcencie brytyjskim (Received Pronunciation) „r‟ na końcu słowa lub przed spółgłoską praktycznie zanika.

2. Wymowa samogłoski „a‟ w wyrazach typu bath, grass, dance

W brytyjskim angielskim te słowa wymawiamy z długim, tylnym „a‟ (jak w polskim „ah‟). W amerykańskim wymawiamy je z krótkim, przednim „a‟ — bardziej jak polskie „e‟.

3. Wymowa litery „t‟ między samogłoskami

W amerykańskim angielskim litera „t‟ między samogłoskami ulega tzw. flappingowi — wymawiana jest jak szybkie, miękkie „d‟ lub „r‟. Dlatego Amerykanie wymawiają butter, water czy better bardziej jak „budder‟, „wader‟. W brytyjskim „t‟ jest twarde i wyraźne.

4. Akcent w słowach wielozgoskowych

Niektóre słowa mają inny akcent w zależności od wariantu. Przykłady:

• garage – BrE: GA-rage | AmE: ga-RAGE
• advertisement – BrE: ad-VER-tise-ment | AmE: AD-ver-tise-ment
• laboratory – BrE: la-BO-ra-to-ry | AmE: LA-bo-ra-to-ry
• controversy – BrE: CON-tro-ver-sy | AmE: con-TRO-ver-sy

Różnice gramatyczne – mniejsze, ale istnieją

Gramatyka obu wariantów jest niemal identyczna, ale kilka różnic warto znać:

Present perfect vs. simple past
W brytyjskim angielskim częściej używamy present perfect do opisania czegoś, co właśnie się stało: Have you eaten yet? W amerykańskim to samo zdanie może brzmieć: Did you eat yet? – i będzie w pełni poprawne.

Collective nouns – liczba pojedyncza czy mnoga?
W brytyjskim angielskim nazwy zbiorowe często łączą się z liczbą mnogą: The team are playing well. W amerykańskim zawsze używamy liczby pojedynczej: The team is playing well.

Got vs. gotten
W amerykańskim angielskim imiesłów gotten jest żywy i popularny: I’ve gotten better at this. W brytyjskim ta forma praktycznie nie istnieje – powiemy: I’ve got better at this.

Którego angielskiego uczyć się w Polsce? Nasza rekomendacja

To pytanie zadaje sobie większość osób zaczynających naukę. Krótka odpowiedź: wybierz jeden wariant, bądź konsekwentny i nie mieszaj.

Większość europejskich szkół językowych i certyfikatów (Cambridge, IELTS) bazuje na angielskim brytyjskim. Metoda Callana, którą pracujemy w Profi Center, również wywodzi się z tradycji brytyjskiej. To dobry punkt startowy, bo:

• Podręczniki dostępne w Polsce są w większości oparte na BrE
• Egzaminy Cambridge i IELTS oceniają BrE jako standa rdowy punkt odniesienia
• Wymowa brytyjska jest często uznawana za łatwiejszą do nauczenia dla Polaków

Jeśli jednak Twój cel to praca w amerykańskiej firmie, emigracja do USA lub zdawanie TOEFL – warto skoncentrować się na AmE. Ważne, żebyś znał(a) różnice i rozumiał(a) oba warianty, nawet jeśli aktywnie posługujesz się tylko jednym. Oba warianty są w pełni poprawne i zrozumiałe na całym świecie. Żaden native speaker nie będzie oceniać Cię za to, że mówisz color zamiast colour. Ważniejsza jest płynność i pewność siebie.

—

ZADZWOŃ
737 863 297 – zajęcia stacjonarne
533 491 815 – zajęcia online

ODWIEDŹ NAS
Al. Piłsudskiego 32 lokal 7 (II piętro), Rzeszów

FAQ – najczęstsze pytania o różnice między angielskim brytyjskim a amerykańskim

1. Czy angielski brytyjski i amerykański są wzajemnie zrozumiałe?
   Tak, w niemal 100%. Oba warianty osiągnęły tak dużą popularność przez telewizję, internet i muzykę, że native speakerzy doskonale rozumieją obie odmiany. Problemy zdarzają się sporadycznie przy bardzo regionalnych akcentach lub slangowych wyrażeniach.
2. Który angielski jest trudniejszy do nauczenia?
   Nie ma obiektywnej odpowiedzi – zależy to od tego, na jakie materiały jesteś wystawiony(a). Jeśli oglądasz głównie amerykańskie seriale, AmE będzie Ci bliski. Jeśli uczysz się z brytyjskich podręczników, BrE przyjdzie naturalniej.
3. Czy na egzaminie Cambridge muszę pisać po brytyjsku?
   Egzaminy Cambridge akceptują oba warianty, pod warunkiem że jesteś konsekwentny(a) w całej pracy. Nie możesz mieszać colour z color w jednym tekście. Wybierz jeden wariant i trzymaj się go.
4. Czym się różni akcent brytyjski od amerykańskiego?
   Trzy główne różnice to: wymawianie litery „r‟ (Amerykanie wymawiają ją wszedzie, Brytyjczycy — nie), wymowa samogłoski w słowach bath i dance (długie „ah‟ vs. krótkie „a‟) oraz tzw. flapping, czyli miękka wymowa „t‟ między samogłoskami w amerykańskim.
5. Którego angielskiego uczą w Profi Center?
   Pracujemy metodą Callan, która wywodzi się z tradycji brytyjskiej – dlatego standardem jest angielski brytyjski. Jednocześnie omawiamy różnice między wariantami, dzięki czemu nasi uczniowie swobodnie rozumieją i posługują się oboma odmianami.